Heemkundevereniging Berchs-Heem geeft lezing 'Kapellekes en volksgeloof in Brabant' op 12 november

Kapellekes en volksgeloof in Brabant. Het is een opendeur: kerken sluiten. Terwijl deze gebouwen – hopelijk - een andere bestemming krijgen, wordt op een kenmerkende manier voorzien in de behoefte om te bidden of in stilte te verwijlen. In veel Brabantse plaatsen is vanuit deze behoefte de dagkapel ontstaan. Een dagkapel in bijna universeel-Brabants geworden. Dagkapellen zijn vaak ondergebracht in een ruimte van een herbestemde

kerk of in een kerk die overdag gesloten is uit angst voor diefstal en vernieling. Veelal staat in zo’n dagkapel een beeld van Maria, de koningin van het volksgeloof. De dagkapel is een voorbeeld van hedendaags Brabants volksgeloof en komt voort uit de Brabantse kapellentraditie.     

Dat zegt Paul Spapens die op donderdag 12 november een lezing geeft over de Brabantse kapellekes en het Brabants volksgeloof in de Heemkamer van Berchs-Heem, Osseweg 49. Dit is een activiteit van Heemkundevereniging Berchs-Heem. De lezing begint om 19.30 uur. De lezing geeft behalve tal van historische en culturele achtergronden over de kapellen verrassende voorbeelden van hedendaags volksgeloof

Paul Spapens is dagbladjournalist en publicist. Hij heeft veel publicaties op zijn naam over volksgeloof en kapellen. In mei 2026 verscheen een nieuwe publicatie over het fenomeen van de Lourdesgrotten in Brabant. Deze komen ook aan de orde in de lezing. De provincie telt rond de 500 kapellen. De meeste zijn gewijd aan Maria. Geen provincie in Nederland die meer kapellen heeft. Kenmerkend aan de Brabantse kapel is dat het doorgaans gebouwtjes zijn waar men naar binnen kan. ‘Kleine kerkjes’, noemt Paul Spapens ze.  

Dit in tegenstelling tot kapellen in de vorm van kleinere monumenten zoals die bijvoorbeeld in Limburg of in Vlaanderen veelvuldig langs de wegen staan. De oudste kapellen in Brabant zijn rond de vijf eeuwen oud. Er komen nog steeds nieuwe kapellen bij. Die nieuwe kapellen kunnen zeer modern van vorm zijn en daarmee een voorbeeld van hoe sterk ze leven. Terwijl de kerken sluiten, zijn de kapellen steeds meer beklant. Kapellen staan vaak op mooie plaatsen in de natuur. Dat geeft een primair religieus gevoel, een van de redenen van hun populariteit.             

Voor iedereen toegankelijk, ook voor niet-leden

Nu de wintermaanden er weer aankomen heeft heemkundevereniging Berchs-Heem weer een lezing opgenomen in het programma. Deze lezing wordt gehouden op 12 november, om 19.30 uur, in de Heemkamer. Hij wordt verzorgd door Paul Spapens die al meerdere lezingen bij ons heeft verzorgd. Als onderwerp hebben we gekozen over het wel en wee van de vele kapelletjes die hier in Brabant her en der staan, o.a. Mariakapel aan de Zevenbergsenweg in Berghem.

Het lijkt weer een mooie, interessante en gezellige avond te worden. U bent allen, ook niet-leden en eventueel met uw partner, van harte welkom.

Heemkundevereniging Berchs-Heem